Istota spółki komandytowej
Spółka komandytowa jest spółką handlową, w której niektórzy wspólnicy (co najmniej jeden) odpowiadają za zobowiązania spółki bez ograniczenia. Natomiast inni wspólnicy (również co najmniej jeden) odpowiadają tylko do wysokości tzw. sumy komandytowej. Sumą komandytową jest oznaczona w kwocie pieniężnej wielkość liczbowa, określająca (w pieniądzu polskim, tj. w złotych), wysokość odpowiedzialności każdego komandytariusza wobec wierzycieli spółki (zob. art. 146 § 2 KH).
Spółka komandytowa jest odmianą spółki jawnej, różni się od niej następującymi cechami:
1) w spółce komandytowej występują dwie różne grupy (kategorie) wspólników, tj. komplementariusze i komandytariusze, o zróżnicowanym statusie prawnym; komplementariusze są uprawnieni do prowadzenia spraw spółki i odpowiadają za jej zobowiązania bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i pozostałymi wspólnikami - komplementariuszami, natomiast komandytariusze nie mają prawa prowadzenia spraw spółki i odpo-wiadają wobec wierzycieli do wysokości sumy komandytowej;
2) umowa spółki komandytowej wymaga formy aktu notarialnego, zob. art. 145 KH;
3) spółka komandytowa powstaje z chwilą wpisu do rejestru handlowego (art. 146 § 1 KH); wpis ma zatem charakter konstytutywny.
Podobnie jak spółka jawna (zob. art. 81 w zw. z art. 144 KH) spółka komandytowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana, a rzeczy i prawa wniesione tytułem wkładu, a także nabyte lub uzyskane dla spółki w jaki bądź sposób w czasie jej istnienia, stanowią majątek spółki (art. 82 w zw. z art. 144 KH).
Ze względu na silne podobieństwo konstrukcyjne spółki jawnej i komandytowej, opisane wyżej elementy osobowe charakterystyczne dla spółki jawnej występują również w spółce komandytowej.
Natomiast elementy kapitałowe występują tu w większym natężeniu niż w spółce jawnej. Tak więc, zgodnie z art. 148 KH, komandytariusz wolny jest od odpowiedzialności w granicach wartości wkładu realnie wniesionego do majątku spółki. W razie gdy komandytariusz nie wnosi wkładu - odpowiada zawsze do wysokości sumy komandytowej; jest to istotny kapitałowy aspekt spółki komandytowej. Jeżeli doszło do uszczuplenia wkładu wskutek strat wobec wierzycieli, za zwrot uważa się wówczas każdą wypłatę dokonaną przez spółkę na rzecz komandytariusza - przed uzupełnieniem wkładu do pierwotnej wysokości (art. 148 § 2 KH).
Podobnie jak w przypadku spółki jawnej także spółkę komandytową zalicza się do tzw. ułomnych, czy raczej pozornych, osób prawnych. Jako suige-neris podmiot prawa, uczestniczy on w obrocie gospodarczym tak, jakby był nie tylko podmiotem gospodarczym, tj. kupcem, ale również podmiotem prawa cywilnego.